POMEM Mülakat Çalışma Soruları: Cumhuriyetçilik, Sayıştay ve Kurtuluş Savaşı
POMEM sözlü mülakatına hazırlık için 25 çalışma sorusu ve cevabı: eğitimin önemi, Cumhuriyetçilik, Sayıştay, terörün nedenleri, Türkiye'den geçen ticaret yolları, değerler eğitimi, oligarşi, Kurtuluş Savaşı ve daha fazlası.
POMEM sözlü mülakat çalışma soruları
1Eğitimin önemi nedir?
Eğitim, bireylerin bilgi, beceri ve yeteneklerinin gelişmesini sağlayarak onları daha donanımlı hale getirir. Bu sayede bireyler daha üretken, yaratıcı ve sorun çözme kapasitesi yüksek bireyler olarak yetişebilirler.
Ayrıca eğitim, bireylerin ekonomik, sosyal ve kültürel olarak ilerlemesinin temelini oluşturur. Nitelikli bir eğitim, bireylerin daha iyi iş fırsatlarına erişmelerini, gelirlerinin artmasını ve yaşam standartlarının yükselmesini sağlar.
Eğitim aynı zamanda bireylerin topluma entegrasyonunu, sosyal beceriler edinmesini ve vatandaşlık bilincinin gelişmesini destekler. Böylece toplumsal uyum ve sosyal barışın sağlanmasında da kritik rol oynar.
Sonuç olarak, eğitim bireylerin ve toplumların gelişimi için son derece önemlidir. Eğitime yapılan yatırımlar, geleceğe dönük olarak ülkelerin ilerlemesine ve kalkınmasına katkı sunar.
2Cumhuriyetçilik nedir?
Cumhuriyetçilik devlet yönetiminde ve düzeninde millet iradesinin egemen olmasıdır. Devletin biçimini belirleyen yönetim tarzıdır şeklinde de tanımlanabilir.
3Sayıştay nedir?
Sayıştay, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda düzenlenen mali yargı organıdır.
Sayıştay, merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamak ve kanunlarla verilen inceleme, denetleme ve hükme bağlama işlerini yapmakla görevlidir.
4Kapkaççılık nedir?
Yankesicilik, o sırada hırsızlığı fark etmeden kişinin veya kurbanın cebinden para veya diğer değerli eşyaların çalınmasını içeren bir hırsızlık biçimidir. Önemli ölçüde el becerisi ve yanlış yönlendirme becerisi içerebilir. Bu şekilde çalışan bir hırsız yankesici olarak bilinir.
5Terörün varolma nedeni nedir?
Terörün ortaya çıkmasının arkasındaki temel nedenler şunlardır:
Birincisi, ekonomik eşitsizlikler, yoksulluk ve işsizliktir. Toplumun belirli kesimlerinin dışlanması ve umutsuzluğa düşmesi, onları radikalleşmeye ve şiddete başvurmaya itebilmektedir.
İkincisi, siyasi baskılar, insan hakları ihlalleri ve azınlık haklarının göz ardı edilmesidir. Bu tür uygulamalar, toplumsal gerginlikleri artırarak terörün zeminini hazırlar.
Üçüncüsü, etnik, dinsel veya ideolojik ayrımcılıktır. Ayrımcılığa maruz kalan grupların radikalleşmesi ve şiddete başvurması, terörün ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.
Dördüncüsü, emperyalist devletlerin hedefleri doğrultusunda bazı toplulukları kullanmasıdır.
Ayrıca zayıf kamu kurumları, etkisiz güvenlik önlemleri ve kötü yönetişim de terörün varlığını sürdürmesine katkıda bulunmaktadır.
6Kültür ve sanat etkileşimi insanlık için nasıldır?
Kültür ve sanat, toplumların birbirlerini anlamasını ve aralarındaki bağı güçlendirmesini sağlar. Farklı kültürlerin sanatsal ifadeleri, insanları ortak değerler etrafında buluşturur ve kültürler arası diyalogu teşvik eder.
Ayrıca kültür ve sanat, insanlığın yaratıcılığını, hayal gücünü ve estetik duygusunu besler. Sanatsal üretimler, bireylerin kendilerini ifade etmelerine ve duygularını paylaşmalarına olanak tanır. Bu da insanların ruhsal ve duygusal gelişimine katkı sağlar.
Öte yandan, kültür ve sanatın etkileşimi, toplumsal değişimi ve ilerlemeyi de teşvik eder. Sanatçılar ve düşünürler, eserlerinde dönemin sorunlarını yansıtarak, farkındalık yaratır ve toplumsal dönüşüme öncülük ederler.
Sonuç olarak, kültür ve sanat etkileşimi, insanlığın ortak değerlerini güçlendirmek, yaratıcılığı beslemek ve toplumsal gelişimi desteklemek gibi hayati işlevleri yerine getirmektedir
7Türkiye’den geçen ticaret yolları nelerdir?
- İpek Yolu
- Baharat Yolları
- Amber Yolu
- Tuz Yolu
- Trans-Sahra Ticaret Yolu
8Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecini anlatınız.
Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş süreci, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşü sonrasında gerçekleşen bağımsızlık mücadelesine dayanmaktadır:
- Osmanlı İmparatorluğu'nun yenilgisi ve parçalanması: 1. Dünya Savaşı'nda Osmanlı, müttefik devletler tarafından yenilgiye uğratılmış ve toprakları işgal edilmeye başlanmıştır. Bu durum, Osmanlı'nın çöküşünü hızlandırmıştır.
- Kurtuluş Savaşı'nın başlatılması: 1919 yılında Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde Kurtuluş Savaşı başlatılmış ve yabancı işgalcilere karşı mücadele verilmiştir.
- Ulusal Bağımsızlık Mücadelesi: Kurtuluş Savaşı sürecinde, Türk halkı ulusal bağımsızlığı için tüm gücüyle mücadele etmiştir. Bu savaş, 1923 yılında Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sonuçlanmıştır.
- Cumhuriyetin ilanı: 29 Ekim 1923 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti resmen ilan edilmiş ve Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyetin ilk Cumhurbaşkanı olmuştur.
- Devrimler ve modernleşme: Cumhuriyetin ilanından sonra, Atatürk liderliğinde bir dizi köklü reform ve devrim gerçekleştirilmiştir. Bu süreç, Türkiye'nin çağdaş, laik ve demokratik bir ülke haline gelmesini sağlamıştır.
Sonuç olarak, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşü üzerine başlatılan Kurtuluş Savaşı'nın zaferiyle ve Atatürk'ün önderliğinde gerçekleştirilen köklü dönüşümlerle sağlanmıştır.
9Duygu nedir? Duygusal zekâ nedir?
Duygu, insanların çeşitli uyaranlara karşı deneyimlediği içsel deneyimlerdir. Duygular, bireyin çevresine, olaylara ve diğer insanlara karşı hissettiği tepkilerdir.
Duygusal zekâ ise, bireyin kendi duygularını tanıma, yönetme, ifade etme ve başkalarının duygularını anlama ve yönetme kabiliyetidir. Duygusal zekâ, insanların kişisel ve sosyal hayatlarında başarılı olmalarına yardımcı olur.
10Değerler eğitimi nedir? Nasıl kazanılır? Nerede kullanılır?
Değerler eğitimi, bireylerin etik, ahlaki ve sosyal değerleri kazanmasına yardımcı olan bir eğitim sürecidir. Temel amacı, insanların toplumsal, kültürel ve bireysel değerleri benimsemesini sağlamaktır.
Değerler eğitimi nasıl kazanılır?
- Aile ortamında, ebeveynler tarafından rol model olunarak
- Okul ortamında, öğretmenler ve müfredatlar aracılığıyla
- Toplumsal faaliyetler, gönüllülük çalışmaları, sosyal projeler yoluyla
- Dini ve kültürel kurumlar tarafından
- Kişisel gelişim programları ve eğitimleri aracılığıyla
- Değerler eğitimi nerede kullanılır?
- Okulöncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında
- Üniversitelerde, akademik ortamlarda
- İş yerlerinde, çalışan gelişimi programlarında
- Sivil toplum kuruluşlarında, gençlik merkezlerinde
- Aile ortamında, ebeveynler tarafından
- Dini ve kültürel kurumlarda
Değerler eğitimi, bireylerin etik, ahlaki ve sosyal sorumluluk bilincini geliştirerek, toplumsal uyumu ve kişisel gelişimi destekler. Hem bireysel hem de kurumsal düzeyde önemli bir role sahiptir.
11Oligarşi nedir?
Oligarşi, bir toplumun veya devletin yönetiminin, ekonomik veya siyasi açıdan güçlü bir azınlık grup tarafından kontrol edildiği siyasi bir sistemdir. Oligarşik yönetimde, iktidar küçük bir ayrıcalıklı grubun elinde bulunur.
12Üretim çılgınlığı nedir?
Üretim çılgınlığı, şirketlerin daha fazla kar elde etme güdüsüyle sürekli olarak üretim kapasitelerini artırmaları ve ürün arzını yükseltmeleri anlamına gelir. Şirketler, rekabet baskısı, teknolojik yenilikler ve tüketici talebindeki değişimler nedeniyle, ölçek ekonomisinden yararlanmak ve pazar paylarını artırmak için büyümeyi hedeflerler. Sonuç olarak, kontrol edilemeyen üretim artışı, arz-talep dengesizliği, fiyat dalgalanmaları ve çevre sorunları gibi problemlere yol açabilir.
13Kültür emperyalizmi nedir?
Kültür emperyalizmi, güçlü bir ülke veya kültürün, daha zayıf olan ülkelerin ve kültürlerin üzerinde hegemonik bir etkiye sahip olmasıdır. Bu, güçlü ülkenin medya, popüler kültür, eğitim sistemi ve tüketim kalıplarının diğer ülkelerde yaygınlaştırılması yoluyla gerçekleşir. Sonuç olarak, yerel kültürlerin özgünlüğü ve çeşitliliği tehdit altına girebilir ve zayıf ülkeler kendi kültürel kimlikleri üzerindeki kontrollerini kaybedebilirler.
14Toplumsal olaylarda polislerin önemi nedir?
Toplumsal olaylarda, polisin rolü ve önemi oldukça önemlidir. Birkaç cümleyle özetlemek gerekirse:
- Polisin temel görevi, toplumsal düzeni korumak ve kamu güvenliğini sağlamaktır. Toplumsal olaylarda, polisin varlığı ve müdahalesi, şiddeti ve kargaşayı önleyici bir işlev görür. Polisin tarafsız ve profesyonel yaklaşımı, gerginliklerin tırmanmasını engelleyebilir ve taraflar arasında arabuluculuk sağlayabilir. Ayrıca, polisin olay yerine hızlı ve etkili bir şekilde müdahale edebilmesi, can ve mal güvenliğinin korunmasında kritik rol oynar. Dolayısıyla, toplumsal olaylarda polisin etkin ve kontrollü varlığı, kamu düzeninin sağlanması açısından büyük önem taşır.
15Sigara bırakmanın insan sağlığına faydaları nelerdir?
Sigara bırakmak, kalp ve damar sağlığını iyileştirir. Kalp krizi ve inme gibi riskleri azaltır. Ayrıca akciğer sağlığını da önemli ölçüde geliştirir. Öksürük, nefes darlığı ve akciğer kanseri riskini düşürür.
Genel olarak, sigara bırakmak bağışıklık sistemini güçlendirir, cilt ve diş sağlığını iyileştirir. Ayrıca koku ve tat alma duyularında da iyileşmeler sağlar. Tüm bunların sonucunda kişinin yaşam kalitesi ve refahı da artar.
Özetle, sigara bırakmak hem kısa hem de uzun vadede sağlık üzerinde çok olumlu etkilere sahiptir. Bu nedenle sağlıklı bir yaşam için sigarayı bırakmak hayati önem taşır.
16Afet nedir?
Afet, toplumun normal işleyişini durduran, büyük can ve mal kaybına yol açan, beklenmedik ve kontrol edilemez olaylardır.
17Nezaket nedir?
Nezaket, insanların birbirleriyle olan ilişkilerinde gösterdikleri saygı, kibarlık ve incelik davranışlarıdır.
18Ortadoğu’da yıllardır olayların sürmesinin sebebi nedir?
Ortadoğu, yüzyıllardır etnik, dini ve siyasi anlamda çok hassas bir bölgedir. Bölgedeki güç mücadeleleri, ideolojik ayrışmalar ve dış müdahaleler, kalıcı bir barışın önündeki en büyük engellerdir. İsrail-Filistin sorunu, Şii-Sünni çatışmaları, terör örgütlerinin varlığı ve rejim değişiklikleri, Ortadoğu'nun kronik sorunlarıdır. Bölgenin istikrara kavuşması için kapsamlı, çok taraflı ve uzun vadeli çözümlere ihtiyaç vardır.
19Devletin halkına karşı sorumluluğu nedir?
Devletin en temel görevi, vatandaşlarının can, mal ve hak güvenliğini sağlamaktır. Ayrıca, eğitim, sağlık, altyapı gibi kamu hizmetlerinin etkin biçimde sunulması, sosyal adaletin ve refahın gözetilmesi de devletin sorumlulukları arasındadır. Demokratik katılımın desteklenmesi ve hukuk devleti ilkesine bağlılık, devletin diğer önemli sorumlulukları arasında yer alır. Böylelikle, barış, güvenlik ve refah içinde bir toplum yapısı oluşturulabilir.
20Toplum nedir?
Toplum, bir araya gelen, birbiriyle etkileşim içinde olan ve ortak normlara, değerlere, amaçlara sahip insanların oluşturduğu sosyal bir yapıdır.
21Muhafazakarlık nedir?
Muhafazakarlık, toplumun mevcut kurumlarını, değerlerini ve geleneklerini korumayı ve sürdürmeyi öneren siyasi, sosyal ve felsefi bir yaklaşımdır. Muhafazakârlar, radikal değişimlerden uzak durmayı, geçmişe ve geleneklere bağlılığı, otorite ve hiyerarşiyi, milliyetçiliği, ahlaki ve dini değerleri önemserler. Muhafazakârlar, devletin rolünün sınırlı olması gerektiğine inanırlar ve değişimin yavaş ve aşamalı olmasını savunurlar. Muhafazakarlık, Fransız İhtilali'ne tepki olarak ortaya çıkmış ve günümüzde sağ siyasi partiler tarafından temsil edilmektedir.
22Kurtuluş Savaşı nasıl başladı ve nasıl bitti?
Türkiye Kurtuluş Savaşı, 1919-1923 yılları arasında gerçekleşmiş bir mücadeledir. Savaşın başlaması ve sona ermesi şu şekilde özetlenebilir:
Başlangıç:
- Savaş, 19 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkmasıyla başladı.
- Atatürk, Anadolu'da ulusal kurtuluş hareketini başlatmak amacıyla Samsun'a çıktı.
- Milli Mücadele'nin ilk adımları Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde atıldı.
Gelişme:
- 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı ve milli mücadele resmi olarak başladı.
- Yunan kuvvetlerine karşı Batı, Güney ve Doğu Cephelerinde çetin savaşlar verildi.
- İstanbul Hükümeti'ne karşı Ankara Hükümeti kuruldu.
Sonuç:
- 30 Ağustos 1922'de Başkomutan Mustafa Kemal'in komutasındaki Türk ordusu, Yunan ordusunu Dumlupınar'da ağır bir yenilgiye uğrattı.
- 11 Ekim 1922'de İzmir'in Yunanlılardan geri alınmasıyla Kurtuluş Savaşı zaferle sonuçlandı.
- 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile savaş resmen sona erdi ve Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Bu süreçte Türk milleti, bağımsızlık ve egemenlik mücadelesi vererek vatanını işgalden kurtarmıştır.
23İnsan haklarının tarihsel gelişimi hakkında bilgi veriniz.
Antik çağlardan itibaren insan hakları fikri var olmuştur. Antik Yunan'da Stoacılık düşüncesi, Orta Çağ'da kilise ve skolastik felsefe gibi akımlar insan haklarını ele almıştır. Modern dönemde ise 17. yüzyılda İngiliz Haklar Bildirgesi ve Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi gibi önemli belgeler yayınlanmıştır. Fransız İhtilali ile insan hakları evrensel ve seküler bir nitelik kazanmıştır. 20. yüzyılda ise Milletler Cemiyeti'nin kurulması ve 1948'de İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi'nin kabulü gibi gelişmeler olmuştur. Günümüzde insan hakları uluslararası hukukun önemli bir parçası haline gelmiştir.
24Eski Türk devletlerinde töre ne anlama gelmektedir?
Eski Türk devletlerinde "töre" kavramı, toplumsal düzen ve geleneksel değerlerin temelini oluşturuyordu. Töre, yazılı olmayan ancak toplum tarafından benimsenen kurallardı. Töreye uygunluk hem devlet yönetiminde hem de yargı sisteminde önemli bir rol oynuyordu. Töre, Türk kültürünün temel değerlerini yansıtarak, toplumsal ilişkileri ve davranış normlarını belirlemekteydi.
25Kültürel çeşitlilik nedir?
Kültürel çeşitlilik, bir toplumda veya bölgede farklı kültürel geleneklerin, kimliklerinin ve uygulamalarının bir arada bulunmasını ifade eder. Bu kavram şu şekilde açıklanabilir:
Kültürel çeşitlilik, bir toplumda dil, din, gelenek, örf ve adetler, sanat, müzik gibi alanlarda farklılıkların olması anlamına gelir. Farklı etnik, dini ve kültürel grupların bir arada yaşadığı toplumlar kültürel çeşitliliğe örnek oluşturur.
Kültürel çeşitlilik, insan toplumlarının zenginliğini ve çok yönlülüğünü yansıtır. Bu durum aynı zamanda dünyanın kültürel mirasının da korunması ve geliştirilmesi açısından önemlidir. Kültürel çeşitlilik, hoşgörü, diyalog ve karşılıklı anlayışı gerektirir.
KAYNAK: www.ankaraparkur.com – Ali CÖŞGE Hocamıza teşekkür ederiz.