32. Dönem POMEM Mülakatı: 20 Haziran 2025'te Sorulan Sorular ve Cevapları
32. Dönem POMEM sözlü mülakatında 20 Haziran 2025'te adaylara sorulan 57 soru ve cevapları: temel hak ve hürriyetler, geleneksel ve toplumsal polislik, yararlı ve zararlı cemiyetler, IV. Murat, yasama sorumsuzluğu, masumiyet karinesi, yetkide paralellik ve daha fazlası.
32. Dönem POMEM çıkmış mülakat soruları – 20.06.2025
1Temel hak ve hürriyetler nelerdir 3 tanesini açıklayınız.
Temel hak ve hürriyetler, bireyin doğuştan sahip olduğu ve devlet tarafından korunması gereken haklardır. Örnekler:
- Yaşama hakkı: Her bireyin yaşamı dokunulmazdır ve devlet tarafından korunur.
- Düşünce ve ifade özgürlüğü: Kişi, düşüncelerini özgürce ifade edebilir.
- Kişi dokunulmazlığı: Kişinin vücut bütünlüğü ve özgürlüğü devlet güvencesi altındadır.
2Birleşmiş Milletler nedir? Ne işe yarar?
Birleşmiş Milletler (BM), 1945 yılında kurulmuş olan uluslararası bir örgüttür. Amacı, dünya barışını korumak, insan haklarını savunmak ve uluslararası iş birliğini geliştirmektir. Üye ülkeler arasında barışçıl ilişkiler kurulmasına öncülük eder.
3Betimleme nedir?
Betimleme; bir nesnenin, kişinin veya olayın görsel, işitsel ya da duygusal yönleriyle ayrıntılı şekilde anlatılmasıdır. Okuyucunun gözünde canlandırma yapmayı amaçlar. Özellikle edebi metinlerde sıkça kullanılır.
4Bireysel özgürlük mü toplumsal düzen mi daha önemlidir?
Bireysel özgürlük ve toplumsal düzen birbirini tamamlayan kavramlardır.
Toplumsal düzenin olmadığı bir yerde özgürlükler korunamaz, bireysel özgürlüklerin aşırı olduğu bir düzende ise toplumsal kaos oluşabilir. Bu nedenle özgürlükler, başkalarının hakkını ihlal etmeden ve toplum düzenine zarar vermeden kullanılmalıdır. Denge esastır.
5Geleneksel polislik ve toplumsal polislik arasındaki fark nedir?
Geleneksel polislik, suç meydana geldikten sonra harekete geçer; olaylara tepki odaklıdır.
Toplumsal polislik ise halkla iş birliği içinde çalışarak suç oluşmadan önce önlem almayı hedefler; önleyici ve katılımcı bir yaklaşıma sahiptir.
Temel fark: geleneksel polislik reaktif, toplumsal polislik proaktif çalışır.
6İran ile sınır iller hangileridir?
Ağrı, Iğdır, Van ve Hakkâri’dir.
7Hazar denizinin stratejik önemi nedir?
Hazar Denizi, dünya üzerindeki en büyük kapalı iç denizdir ve petrol ile doğalgaz rezervleri bakımından oldukça zengindir. Bu nedenle enerji ticareti ve güvenliği açısından jeopolitik ve ekonomik öneme sahiptir. Ayrıca, Orta Asya, Kafkasya ve Avrupa’yı birbirine bağlayan enerji koridorlarının merkezinde yer alır.
8Lider nedir özellikleri nelerdir?
Lider, bir topluluğu ortak bir hedef doğrultusunda yönlendiren, etkileyen ve motive eden kişidir.
Başlıca özellikleri şunlardır:
- Vizyon sahibidir: Geleceği planlayarak yön çizer.
- İletişim becerisi yüksektir: İnsanlarla etkili ve açık bir şekilde konuşur.
- Güven verir: Kararlarında tutarlıdır ve adaletli davranır.
- Sorumluluk alır: Zorluklar karşısında çözüm üretir ve ekibini korur.
- İlham kaynağıdır: Takımı motive eder, gelişimlerine katkı sağlar
9“Ateş olmayan yerden duman çıkmaz.” atasözünü açıklayınız.
Bir söylenti ya da dedikodu ortaya çıkmışsa, mutlaka bunun dayandığı bir gerçek ya da neden vardır anlamına gelir. Her iddia boşuna ortaya atılmaz, bir temeli olabilir.
10“Bana bir harf öğretenin kırk yıl kölesi olurum.” Sözünü açıklayınız.
Bu söz, eğitime ve öğretmene duyulan büyük saygıyı ifade eder. İnsanlara bilgi veren, onları eğiten kişilere sonsuz minnet duyulması gerektiğini anlatır.
11Sosyal devlet nedir?
Sosyal devlet, vatandaşlarının eğitim, sağlık, barınma ve sosyal güvenlik gibi temel ihtiyaçlarını karşılamayı görev bilen, eşitlik ve adaleti sağlamayı amaçlayan devlettir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na göre Türkiye bir sosyal devlettir.
12E-ticaret nedir?
E-ticaret (elektronik ticaret), mal ve hizmetlerin internet üzerinden satın alınması ve satılması işlemidir. Alıcı ve satıcıların dijital ortamda buluşmasını sağlar; zamandan ve mekândan bağımsız alışveriş imkânı sunar.
13Kanun-i Esasi nedir? Önemini açıklayınız.
Kanun-i Esasi, 1876 yılında ilan edilen Osmanlı Devleti’nin ilk anayasasıdır.
Bu anayasa ile birlikte Meşrutiyet dönemi başlamış, padişahın yetkileri ilk kez sınırlanmış ve halkın temsilcilerinin yer aldığı Meclis-i Mebusan kurulmuştur. Kanun-i Esasi, Osmanlı’da anayasal düzenin temelini atmış, hukuk devleti ve halkın yönetime katılımı açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur.
14Ademi Merkeziyetçilik nedir?
Devlet merkezinin gücünü azaltarak yerel yönetimlerin yetkilerinin artırılmasını savunan siyasi görüş. Özellikle planlama ve karar alma ile ilgili faaliyetlerin bir merkezden dağıtıldığı veya devredildiği süreçtir.
15Deepfake nedir?
Deepfake, yapay zekâ ve derin öğrenme teknolojileri kullanılarak bir kişinin görüntüsünün veya sesinin sahte şekilde taklit edilmesidir. Genellikle video ve ses dosyalarında kullanılır ve gerçekmiş gibi algılanabilir. Bu teknoloji bilgi kirliliği ve dolandırıcılık gibi riskler taşır.
16İlk Türk matbaacı kimdir?
İlk Türk matbaacı İbrahim Müteferrika’dır. 1727 yılında Osmanlı'da ilk resmî matbaayı kurarak Türk basın tarihini başlatmıştır.
17Tsunami nedir?
Tsunami, deniz tabanında meydana gelen deprem, volkanik patlama veya heyelan gibi olaylar sonucu oluşan dev dalgalar serisidir. Kıyı bölgelerinde ciddi yıkıma ve can kaybına yol açabilir.
18Milli Mücadele Dönemi yararlı ve zararlı cemiyetler nelerdir?
Yararlı cemiyetler, Türk milletinin çıkarlarını korumak ve işgallere karşı mücadele etmek amacıyla kurulmuştur.
- Kars İslâm Şurası,
- Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti,
- Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti,
- Redd-i İlhak Cemiyeti,
- Milli Kongre Cemiyeti
Zararlı cemiyetler ise ya işgalci devletleri desteklemiş ya da Osmanlı'nın bütünlüğüne zarar vermeyi amaçlamıştır.
- Mavri Mira,
- Pontus Rum,
- Etnik-i Eterya,
- Taşnak ve Hınçak,
- Kürdistan Teali Cemiyeti,
- İngiliz Muhipleri Cemiyeti
19Yasama, yürütme ve yargı organlarında yürütmeyi anlatınız.
Yürütme organı, devletin günlük işlerini yöneten ve yasaları uygulayan organdır. Türkiye’de yürütme yetkisi Cumhurbaşkanı ve Bakanlar tarafından kullanılır. Cumhurbaşkanı, devletin başıdır ve yürütmenin başı olarak kararname çıkarabilir, bakanları atar ve görevden alabilir.
20Türkiye’nin jeopolitik konumu hakkında bilgi veriniz?
Türkiye; Asya ile Avrupa kıtaları arasında köprü konumundadır. Üç tarafı denizlerle çevrilidir ve Karadeniz, Akdeniz, Ege gibi önemli denizlere kıyısı vardır. Orta Doğu, Kafkaslar ve Balkanlar gibi stratejik bölgelere yakınlığı sayesinde enerji yolları, ticaret geçişleri ve askeri önem açısından çok kritik bir pozisyondadır. Bu nedenle hem bölgesel hem de küresel güçlerin ilgisini çeker.
21IV. Murat kimdir? Neler yapmıştır?
IV. Murat, 1623-1640 yılları arasında Osmanlı tahtında bulunmuş bir padişahtır. Genç yaşta tahta geçmiş, ancak kısa sürede otoriteyi eline alarak devlet düzenini sağlamaya çalışmıştır. İçki ve tütün yasağı getirmiş, disiplin ve sertlik politikalarıyla tanınmıştır. Revan ve Bağdat Seferleri ile Safevilerle mücadele etmiş, Bağdat Seferi sonunda 1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması imzalanmıştır. İçki yasağını bizzat denetlemesiyle de ünlüdür.
22Vatan nedir?
Vatan, bir milletin üzerinde yaşadığı, tarihi, kültürü ve geçmişiyle bağ kurduğu toprak parçasıdır. İnsanların doğup büyüdüğü, aidiyet hissettiği ve gerektiğinde uğruna canını feda etmeye hazır olduğu kutsal bir yerdir. Vatan; sadece bir coğrafya değil, aynı zamanda milletin bağımsızlık, özgürlük ve birlik simgesidir.
23Uluslararası polis teşkilatından neden yardım almalıyız?
Suçlar artık uluslararası boyuta ulaştığı için, kaçakçılık, insan ticareti, terör gibi sınır ötesi suçlarla etkili mücadele için bilgi paylaşımı ve iş birliği gereklidir. Bu nedenle Interpol gibi uluslararası teşkilatlardan yardım almak, suçluların izini sürmede büyük fayda sağlar.
24Marka nedir?
Marka; bir işletmenin mal veya hizmetlerini tanıtmak, ayırt etmek ve tüketiciye güven vermek amacıyla kullandığı isim, logo, simge ya da işarettir.
25Yasama sorumsuzluğu nedir?
Milletvekillerinin, Meclis çalışmaları sırasında söyledikleri sözler ve verdikleri oylar nedeniyle hukuki sorumluluk taşımamasıdır. Bu, yasama özgürlüğünü güvence altına alır.
26Muvazaa nedir?
Tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla aralarında gerçek durumu yansıtmayan, göstermelik bir işlem yapmalarıdır. Hukuken geçersiz sayılır.
27Negatif ayrımcılık nedir?
Bir kişinin veya grubun, cinsiyet, ırk, din, engellilik gibi özellikleri nedeniyle eşit olmayan ve olumsuz muameleye maruz kalmasıdır. Adalet ve eşitlik ilkelerine aykırıdır.
28Sınır güvenliğini sağlayan memurda olması gereken özellikler nelerdir?
Dikkatli, gözlem yeteneği güçlü, sabırlı, fiziksel olarak dayanıklı, iletişim becerileri iyi, teknolojiyi kullanabilen ve disiplinli olması gerekir. Ayrıca güvenlik prosedürlerine bağlı kalmalı ve olaylara hızlı müdahale edebilmelidir.
29“Adalet mülkün temelidir.” sözünü açıklayınız.
Bu söz, bir devletin temelinin adaletle sağlanabileceğini ifade eder. Adaletin olmadığı yerde huzur ve düzen olmaz; bu yüzden adalet, toplumu ayakta tutan en önemli ilkedir.
30Yabancı dil bilmenin ülkemizde ne gibi bir faydası olur?
Yabancı dil bilmek, uluslararası ilişkilerde, turizmde, ticarette ve eğitimde avantaj sağlar. Kültürel etkileşimi artırır, iş imkanlarını genişletir ve ülkenin dünyayla entegrasyonunu kolaylaştırır.
31Dünyada ve Türkiye'de ilk olan deniz üstünde yapılmış havalimanı hangisidir?
Ordu-Giresun Havalimanı’dır. Karadeniz kıyısında, deniz dolgusu üzerine inşa edilen ilk havalimanıdır. 2015 yılında hizmete açılmıştır.
32Polis fiziksel olarak neden güçlü olmalıdır?
Polis, görev sırasında zorlu koşullarla karşılaşabilir. Fiziksel olarak güçlü olması, suçlulara karşı etkili müdahale etmesini, uzun süreli görevlerde dayanıklılığını korumasını ve vatandaşların güvenliğini sağlamasını kolaylaştırır.
33Polisler delil toplarken neden dikkatli olmalı?
Delillerin doğru, eksiksiz ve yasal yollarla toplanması adil bir yargılama için şarttır. Hatalı ya da usulsüz delil, davanın seyrini etkileyebilir veya suçlunun cezasız kalmasına neden olabilir.
34Yunus Emre’nin ilim ilim bilmektir ilim kendini bilmektir sözünü açıklayınız.
Bu sözde, gerçek bilginin sadece okumak değil, insanın kendini tanıması ve ahlaki yönden olgunlaşması olduğu vurgulanır. Yunus Emre'ye göre bilgi, insanı erdeme götürmelidir.
35Marka nedir açıklayınız.
Marka; bir ürün ya da hizmetin diğerlerinden ayırt edilmesini sağlayan isim, sembol, logo veya işarettir. Tüketicinin zihninde güven, kalite ve imaj oluşturur
36Nefret suçu nedir?
Nefret suçu; bir kişinin din, dil, ırk, cinsiyet, mezhep, engellilik durumu veya cinsel yönelimi gibi özelliklerinden dolayı hedef alınarak işlenen suçlardır. Toplumsal ayrımcılığı artırır ve barışı tehdit eder.
37“Adalet topaldır, ağır ağır yürür fakat gideceği yere er geç varır.” sözünü açıklayınız.
Bu söz, adaletin zaman alabileceğini ancak sonunda mutlaka yerini bulacağını ifade eder. Sabırla bekleyenlerin sonunda hak ettikleri karşılığı alacaklarına işaret eder.
38İç egemenlik ve dış egemenlik nedir?
İç egemenlik, devletin kendi sınırları içindeki halk ve kurumlar üzerinde bağımsız yetkisini ifade eder.
Dış egemenlik ise devletin uluslararası alanda başka devletlere bağımlı olmadan karar alabilme gücüdür.
39Erozyon nedir?
Erozyon, su, rüzgâr, buz veya insanların etkisiyle toprağın, kayanın ya da doğal örtünün aşınıp taşınması olayıdır. En yaygın nedeni su ve rüzgarla toprağın üst kısmının yer değiştirmesidir. Erozyon, tarım arazilerinin verimsizleşmesine ve doğa dengesinin bozulmasına neden olur.
40Negatif ayrıcalık nedir?
Negatif ayrıcalık, bir gruba ya da kişiye ait olmasından dolayı haksız ve olumsuz şekilde davranılmasıdır. Bu durum genellikle cinsiyet, ırk, din, engellilik gibi özelliklerden dolayı ayrımcılık şeklinde ortaya çıkar. Örneğin; bir kişiye sadece etnik kökeni nedeniyle iş verilmemesi negatif ayrıcalığa örnektir.
41"Adalet yerini bulsun, isterse dünya yıkılsın." sözünü açıklayınız.
Adalet mutlaka sağlanmalı, sonucu ne olursa olsun haksızlık karşısında taviz verilmemelidir.
42Hukuksal açıdan soykırımı açıklayın.
Soykırım, hukuksal açıdan belirli bir etnik, dini, ırksal veya ulusal grubu yok etmeye yönelik olarak işlenen ağır suçlardır.
Birleşmiş Milletler'in 1948 tarihli Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi'ne göre soykırım;
- Bu grupların üyelerinin öldürülmesi,
- Ciddi fiziksel veya ruhsal zarar verilmesi,
- Grubun yaşam koşullarının yok edilmesi gibi eylemleri kapsar.
Soykırım, insanlığa karşı işlenen en ağır suçlardan biridir ve uluslararası ceza mahkemeleri tarafından yargılanabilir.
43Olağanüstü hallerde kolluk kuvvetlerinin yetkilerini açıklayınız.
Olağanüstü hal (OHAL) ilan edildiğinde kolluk kuvvetlerinin yetkileri genişler. Arama, el koyma, gözaltı ve ifade alma gibi işlemleri daha hızlı ve kolay gerçekleştirebilirler. Toplantı ve gösteri yürüyüşlerini sınırlayabilir veya yasaklayabilirler. Huzur ve güvenliğin sağlanması için ek tedbirler alabilirler.
44Küresel ısınma nedir?
Küresel ısınma, sera gazlarının (karbondioksit, metan gibi) atmosferde birikmesi sonucu dünya yüzeyinin ortalama sıcaklığının artmasıdır. Bu durum iklim değişikliğine, buzulların erimesine ve deniz seviyesinin yükselmesine neden olur.
45Birine yetkide paralellik nedir?
Yetkide paralellik, bir işlemi yapmaya yetkili olan makamın, o işlemi geri almaya, değiştirmeye veya düzeltmeye de yetkili olmasıdır. Bu ilke idarenin işlemlerinde tutarlılık ve hukuka uygunluk sağlar.
46Polis halkın hakkını nasıl koruyabilir?
Polis, hukuka uygun hareket ederek, tarafsız ve adil davranarak halkın hakkını koruyabilir. Vatandaşların can ve mal güvenliğini sağlamak, suçun önlenmesi ve mağdurların korunmasıyla toplumda güven duygusu oluşturur. Ayrıca, insan haklarına saygılı bir yaklaşım sergileyerek halkla güçlü bir iletişim kurar.
47Yapay zekanın milli değerlere etkisi nelerdir?
Yapay zeka, doğru şekilde yönlendirilmezse kültürel yozlaşmaya, bilgi kirliliğine ve milli değerlerin aşınmasına neden olabilir. Ancak milli ve yerli içeriklerle geliştirilen yapay zekâ sistemleri, kültürel mirasın korunmasına, eğitimin yaygınlaştırılmasına ve toplumsal değerlerin pekiştirilmesine katkı sağlayabilir.
48TBMM görevleri nelerdir?
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yasama yetkisine sahip organdır. Görevleri şunlardır:
- Kanun yapmak, değiştirmek ve kaldırmak
- Bütçeyi kabul etmek
- Savaş ilanına karar vermek
- Uluslararası antlaşmaları onaylamak
- Cumhurbaşkanını ve bazı üst düzey kamu görevlilerini denetlemek ve gerektiğinde Yüce Divan’a sevk etmek
- Olağanüstü hal ve sıkıyönetim ilanlarına onay vermek
49Hiyerarşi nedir gerekli midir?
Hiyerarşi, bir örgütte görev ve yetki sıralamasıdır. Kurumların düzenli ve etkili işlemesi için gereklidir. Yetki ve sorumluluklar netleşir, karar alma süreçleri hızlanır.
50Yassı adasının önemi nedir?
Yassıada, 1960 darbesi sonrası dönemin Başbakanı Adnan Menderes ve arkadaşlarının yargılandığı yerdir. Türk demokrasi tarihi açısından simgesel bir öneme sahiptir.
51Birleşmiş Milletler’in kaç üyesi vardır?
193
52Masumiyet karinesi nedir?
Masumiyet karinesi, bir kişinin suçu sabit olana kadar masum sayılması ilkesidir. Hukukun temel ilkelerinden biridir ve adil yargılanma hakkını garanti eder. Sanık, mahkeme kararıyla suçlu bulunana dek suçlu muamelesi görmemelidir.
53Monokratik düzen nedir?
Monokratik düzen, bütün siyasi yetkilerin tek bir kişide toplandığı yönetim biçimidir. Bu düzende karar alma, yasama ve yürütme gibi yetkiler tek bir lider ya da otorite tarafından kullanılır. Demokrasiyle ters düşebilir; çoğunlukla otoriter ya da totaliter sistemlerde görülür.
54Sosyal medya kullanımında polisin rolü nedir?
Polis, sosyal medyada halkı bilgilendirme, uyarma, toplumsal olayları takip etme ve suç unsurlarını tespit etme gibi görevler üstlenir. Ayrıca halkla iletişimi güçlendirerek güven oluşturur ve dijital suçlara karşı mücadelede etkin rol oynar.
55Kaşgarlı Mahmut'un tarihteki önemi nedir?
Kaşgarlı Mahmut, 11. yüzyılda yaşamış Türk dil bilgini ve sözlük yazarıdır. Türkçenin ilk sözlüğü olan Divânü Lügati't-Türk'ü yazmıştır. Bu eser, hem Türk lehçelerini derleyen bir kaynak hem de Türk kültür, gelenek ve coğrafyasını anlatan önemli bir çalışmadır. Türk dilinin zenginliğini ortaya koymuş ve Türkçeye bilimsel değer kazandırmıştır.
56Yetkide paralellik nedir?
Yetkide paralellik, bir işlemi yapmaya yetkili olan makamın, o işlemi geri almaya, değiştirmeye veya düzeltmeye de yetkili olmasıdır. Bu ilke, idarenin tutarlılığı ve denetlenebilirliği açısından önemlidir. Örneğin bir atamayı yapan makam, o atamayı geri alma yetkisine de sahiptir.
57Kriminoloji nedir?
Kriminoloji, suçun nedenlerini, suç işleyen bireylerin özelliklerini, suçun toplumsal etkilerini ve suçla mücadele yöntemlerini inceleyen bilim dalıdır. Suçun önlenmesine yönelik politikaların geliştirilmesinde önemli bir rol oynar
KAYNAK: www.ankaraparkur.com – Ali CÖŞGE Hocamıza teşekkür ederiz.